Năm 2015, Việt Nam "lọt" top 5 nước gia công phần mềm

Mục tiêu của ngành công nghiệp công nghệ thông tin (IT) đến năm 2015 là đạt doanh thu toàn ngành 17 - 19 tỷ USD, trong đó doanh thu phần mềm khoảng 2 tỷ USD, phần cứng khoảng 12,5 tỷ USD, nội dung số 2 tỷ USD và dịch vụ khoảng 1,5 tỷ USD.

Đó là một trong những nội dung chính trong dự thảo Chương trình phát triển công nghiệp IT đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020 đang được Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng để trình Chính phủ ban hành.

Theo dự thảo, tốc độ tăng trưởng trung bình của ngành đến năm 2015 đạt khoảng 17,5%/năm. Trong đó, phần cứng tăng 18%/năm, phần mềm 15%/năm, nội dung số 20%/năm. Tỷ trọng xuất khẩu chiếm trên 60% tổng doanh thu toàn ngành.

“Bệ đỡ” để phát triển ngành công nghiệp IT là phát triển ba vùng kinh tế trọng điểm thành ba trung tâm công nghiệp IT chủ lực của cả nước; ba đô thị đặc biệt gồm Tp.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng trở thành ba trung tâm sản xuất phần mềm, dịch vụ và nội dung số, trong đó Tp.HCM có doanh thu 3 tỷ USD, Hà Nội 1,8 tỷ USD và Đà Nẵng 300 triệu USD.

Khu công viên Phần mềm Quang Trung (Tp.HCM).

Theo đó, sẽ hình thành ba cụm các địa phương mạnh về công nghiệp phần cứng, điện tử trong khu vực bao gồm cụm phía Bắc với Hà Nội, Hải Dương, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc đạt doanh thu 5 tỷ USD, cụm phía Nam gồm Tp.HCM, Bình Dương, Đồng Nai đạt doanh thu 6 tỷ USD và cụm miền Trung gồm Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế đạt doanh thu 700 triệu USD.

Trong chiến lược phát triển đến 2015, Bộ còn đặt mục tiêu sẽ phát triển được 2 doanh nghiệp phần cứng, điện tử có doanh thu trung bình trên 2 tỷ USD, 2 doanh nghiệp phần mềm có doanh thu trung bình trên 200 triệu USD/năm và 2 doanh nghiệp nội dung số đạt doanh thu trên 500 triệu USD/năm; có ít nhất 60 doanh nghiệp phần mềm được cấp chứng chỉ công nhận quy trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn CMMi.

Đồng thời, đào tạo lại 50 nghìn kỹ sư công nghệ thông tin có trình độ cao, thông thạo chuyên môn và ngoại ngữ.

Cùng với “con số 2” của những mục tiêu trên, dự thảo cũng đặt mục tiêu sẽ phấn đấu hình thành được 2 sản phẩm phần cứng hoặc dòng sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, mang thương hiệu Việt Nam, đảm bảo cung cấp cho thị trường nội địa, có khả năng xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Đặc biệt là sẽ bản địa hóa được một số sản phẩm phần mềm nguồn mở có ứng dụng hiệu quả trong các cơ quan Nhà nước; phát triển được 1 công cụ tìm kiếm tiếng Việt và 3 trang mua sắm hàng hóa trên mạng, thu hút nhiều người sử dụng, đáp ứng đặc thù ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

Đến thời điểm đó Việt Nam lọt vào nhóm 5 nước hấp dẫn nhất về gia công phần mềm, có ba thành phố gồm Tp.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng lọt vào nhóm 10 thành phố mới nổi về gia công phần mềm toàn cầu.

Thu hút được trên 5 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài vào công nghiệp công nghệ thông tin, trong đó có một số tập đoàn hàng đầu thế giới về công nghệ thông tin đầu tư vào các trung tâm R&D tại Việt Nam.

Được biết, dự thảo Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ thông tin đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020 sẽ được trình Chính phủ vào cuối năm nay.

Theo VNEconomy

Nhân lực CNTT: Khó đạt chất lượng cao bằng chi phí thấp

Nếu chưa sớm giải quyết được rào cản về cơ chế và kinh phí, đào tạo nhân lực CNTT trong nước trong những năm tới sẽ tiếp tục bị “kêu” là chất lượng kém, khó đáp ứng nhu cầu thực tế. Hiện cả nước có 235 cơ sở đào tạo có ngành liên quan đến CNTT, thì phần lớn trong số đó chất lượng chưa đáp ứng nhu cầu thực tế về cơ sở vật chất, thiếu giáo trình tiên tiến......

 Đánh giá thấp nhân lực “nội”


Không thể nói chuyện đắt rẻ

Tại buổi toạ đàm về nhân lực CNTT do Bộ TT&TT tổ chức với đại diện một số doanh nghiệp, hiệp hội và các trường đại học diễn ra ngày 13/1/2010 tại Hà Nội, ý kiến của đại diện công ty như VDC, Vietsoftware, Hiệp hội doanh nghiệp phần mềm, Hội tin học Việt Nam… đều chung nhận định: Chất lượng nhân lực CNTT và thị trường nhân lực CNTT trong nước còn quá nhiều hạn chế, khó đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong nước. Cụ thể hơn, đó là khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh kém, yếu trong kỹ năng làm việc nhóm, kiến thức thực tế cũng như khả năng tư duy sáng tạo chưa cao…


Trước ý kiến doanh nghiệp “kêu” chất lượng sinh viên và chất lượng đào tạo tại các trường, đại diện các cơ sở đào tạo như Đại học Công nghệ Hà Nội, Đại học Công nghiệp Hà Nội đã chia sẻ hàng loạt khó khăn. Theo đại diện của trường Đại học Công nghiệp, mức học phí áp trần Nhà nước qui định đối với các trường là 200.000 đồng/tháng như hiện nay đang tỏ ra nhiều bất cập, nhà trường cũng chỉ đáp ứng nổi khoảng 10% nhu cầu thực tiễn bằng mức thu đó. Do học phí thấp, các trường không thể có điều kiện đầu tư thêm cơ sở vật chất để sinh viên thực hành, tránh chuyện học “chay”. Còn ông Bùi Thế Duy, Chủ nhiệm khoa CNTT trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội) khẳng định: Có lẽ chính vì sự hạn chế trong điều kiện đào tạo trong nước mà vài năm trở lại đây, CNTT đã không còn là ngành hấp dẫn đối với sinh viên. Thực tế tỷ lệ sinh viên dự tuyển vào ngành CNTT liên tục giảm so với các ngành như kinh tế, ngoại thương…

Đào tạo gặp khó do cơ chế

Trong bài phát biểu tại Hội nghị triển khai công tác năm 2010 của Bộ TT&TT, Thủ tướng Nguyễn Tẫn Dũng đã khẳng định chúng ta phải quyết tâm đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về CNTT. Trong đó vấn đề then chốt để thực hiện mục tiêu này chính là nguồn nhân lực. Bộ trưởng Bộ TT&TT Lê Doãn Hợp thì cho rằng, cần phải học tập các quốc gia như Ấn Độ để phát triển nguồn nhân lực CNTT cho mình. Trên thực tế, nếu có chính sách phù hợp thì sẽ phát huy được tiềm năm của con người Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Phạm Long Trận, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn VNPT đã đưa ra một số ví dụ về câu chuyện phát triển nhân lực tại Tập đoàn để khẳng định: vấn đề đào tạo nguồn nhân lực CNTT của Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn trong vấn đề cơ chế. Như việc Học viện Bưu chính Viễn thông xin Nhà nước cho phép thực hiện theo cơ chế xã hội hoá tự thu tự chi, nhưng đã vài năm nay cũng không được cấp phép. Bên cạnh đó, trường Trung cấp nghề của VNPT muốn nâng lên Cao đẳng với chất lượng đào tạo nhân lực cao hơn nhưng do vướng điều kiện phải có trên 5ha đất mới được cấp phép (trong khi VNPT mới chỉ có khả năng lo được 3 ha) nên tạm thời phải gác lại kế hoạch. Ông Trận khẳng định: “Chúng ta phải đưa ra các nội dung qui định liên quan đến chất lượng đào tạo, về đội ngũ giáo viên…, chứ không chỉ nên ràng buộc về chỉ tiêu đất”.

Không thể nói chuyện đắt - rẻ

Các chuyên gia cho rằng, để đưa ra giải pháp tháo gỡ cho sự thiếu hụt nhân lực CNTT trình độ cao, trong định hướng phát triển nguồn nhân lực CNTT ở tầm Quốc gia, Nhà nước cần đưa ra định hướng cụ thể: Việt Nam cần phát triển nhân lực ở lĩnh vực nào (phần cứng hay phần mềm, công nghiệp nội dung số…), nghiên cứu xây dựng chương trình dự báo nhu cầu thực tế của xã hội đối với nhân lực CNTT phân theo thị trường, nhóm ngành, trình độ…, chứ không thể đưa ra mục tiêu về số lượng chung chung. Ông Vũ Hoàng Liên – Giám đốc VDC cũng đưa ra gợi ý: Trong điều kiện có thể, Nhà nước nên nghiên cứu xây dựng một hệ thống xếp hạng tương đối khớp với tiêu chuẩn của quốc tế để áp dụng vào việc đào tạo của các trường đào tạo về CNTT trong nước, để khi sinh viên ra trường cầm trên tay tấm bằng, chứng chỉ của nhà trường là có thể tạo được sự “yên tâm” về chất lượng đối với các doanh nghiệp khi xin việc.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đồng tình cho rằng cần có cơ chế cho sinh viên theo học ngành CNTT vay dưới dạng hỗ trợ tín dụng giáo dục, tăng cường hình thức xã hội hoá đào tạo... Đặc biệt, vấn đề đào tạo không thể nói chuyện thu học phí đắt hay rẻ mà phải căn cứ vào chất lượng đào tạo ra sao. Muốn đào tạo nhân lực chất lượng cao với… chi phí thấp là một bài toán vô cùng khó khăn. “Nếu Nhà nước không quyết tâm, đưa ra vấn đề đột phá thì các cuộc họp bàn về nhân lực CNTT sẽ mãi ở trong vòng luẩn quẩn” – Ông Phạm Tấn Công, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm VINASA phát biểu.

Hiện nay Nhà nước đã có cơ chế cho phép áp dụng giáo trình của nước ngoài vào công tác giảng dạy chính quy, tuy nhiên khả năng tài chính của phần lớn cơ sở đào tạo rất khó khăn. Do vậy, nên chăng Nhà nước xem xét, nghiên cứu lựa chọn một số chương trình đào tạo CNTT tiên tiến trên thế giới để mua bản quyền và cung cấp miễn phí, hoặc thu phí một phần các chương trình này để đưa vào giảng dạy tại các cơ sở đào tạo CNTT trong nước.


 

(theo ICTnews)

Cùng doanh nghiệp lấp “khoảng trống giáo dục

Tại Việt Nam, để hạn chế đến mức tối đa tình trạng “thừa lượng thiếu chất”, xa rời thực tế trong vấn đề đào tạo nhân lực Công nghệ Thông tin thì rất cần sự hợp tác chặt chẽ giữa đơn vị đào tạo và doanh nghiệp.

Lấp đầy “khoảng trống giáo dục”

Tại Hội thảo “Hợp tác Nhà nước và doanh nghiệp để phát triển CNTT” diễn ra tại Hà Nội tháng 6/2010, ông Jeung Bae - đại diện đến từ Hiệp hội Doanh nghiệp thông tin Hàn Quốc chia sẻ: Theo thống kê sơ bộ tại Hàn Quốc, trung bình cứ 100 đơn xin việc thì có khoảng 12 hồ sơ được gọi phỏng vấn và chỉ có 3 người được tuyển dụng. Và sau khi tuyển dụng được nhân sự, các doanh nghiệp cũng phải mất ít nhất khoảng 7 tháng cho việc tái đào tạo. “Đây thực sự là một sự hao tổn kinh phí “ngầm” khiến cho không ít doanh ngihệp phải đau đầu”, ông Jeung nhấn mạnh.

Liên quan đến vấn đề này, ông Srinath Batni, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm và dịch vụ CNTT Ấn Độ (NASSCOM) cho hay: Chi phí trung bình cho tuyển dụng mới tại nhiều doanh nghiệp của Ấn Độ là hơn 3.300 USD, thời gian dành cho đào tạo chiếm khoảng 17% thời gian lao động của một nhân lực tại doanh nghiệp trong một năm. Nếu nhân lực được tuyển dụng không đáp ứng được đòi hỏi công việc, phải đào tạo lại thì chi phí của các doanh nghiệp sẽ còn tăng lên do bị ảnh hưởng đến hoạt động, tiến độ của công việc.

Chính vì thực trạng đó, vấn đề tuyển dụng được nhân lực đạt chất lượng, đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp luôn được đặt ra bức thiết, đặc biệt là tạo ra sự cân bằng giữa cung và cầu. Nhưng làm thế nào để tạo được sự cân bằng?

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia đã khẳng định vấn đề này phụ thuộc vào sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, nhu cầu của doanh nghiệp và khả năng cung cấp nhân lực cho thị trường của bản thân các đơn vị đào tạo. Trao đổi thêm, ông Srinath Batni cho rằng cũng như cách thức nhiều nước đang thực hiện, Việt Nam nên có sự nghiên cứu bài bản về nhu cầu của các ngành trong tương lai, ở từng phân khúc thị trường như ngành công nghiệp ô tô, ngành y tế… sẽ cần bao nhiêu nhân lực CNTT, ở trình độ nào… Ngoài ra, cũng cần phải tạo được mô hình để cho những người không có điều kiện tiếp cận với đào tạo CNTT chính quy vẫn có thể tìm kiếm được công việc.

Tuy không phải là một vấn đề mới, nhưng nhiều chuyên gia tham dự hội thảo cũng lưu ý Việt Nam cần phải thu hẹp khoảng cách đào tạo với nhu cầu thực tế thông qua sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường (đơn vị giảng dạy) và phía doanh nghiệp (đơn vị sử dụng nhân lực) dưới sự điều hành của Chính phủ. “Thực tế cho thấy, doanh nghiệp nào kết hợp chặt chẽ với nhà trường (và ngược lại) sẽ cho phép tiết kiệm được kinh phí, rút ngắn được thời gian đào tạo. Các công ty sẽ giúp các trường đào tạo nâng cao chất lượng sinh viên, đồng thời có thể tham vấn cho giáo trình giảng dạy”, ông Srinath Batni nhấn mạnh.

Kinh nghiệm từ Hàn Quốc

Theo ông Jeung Bae, tại Hàn Quốc, hai Bộ của quốc gia này là Bộ Phát triển Nhân lực và Bộ Giáo dục - Đào tạo trong thời gian qua luôn có sự kết hợp chặt chẽ với nhau để cùng nghiên cứu, xem xét những khoảng trống giữa giáo trình của ngành giáo dục đối với thực tế công việc, thực tế nhu cầu tuyển dụng của thị trường nhân lực CNTT, để trên cơ sở đó bàn cách “lấp đầy” những khoảng trống. “Hiện nay công việc này đang được thực hiện tại khoảng 1000 trường đại học, cao đẳng, học viện trên cả nước và cũng đang thể hiện những hiệu quả rất rõ rệt”, ông Jeung Bae khẳng định.

Hàn Quốc luôn nỗ lực để đào tạo được đội ngũ nhân lực CNTT đáp ứng được nhu cầu xã hội như nghiên cứu, đánh giá khả năng xin việc của nhân lực CNTT khi theo học những chương trình đào tạo (như với ngành A liệu có xin được việc một cách dễ dàng hay không, cần phải mất bao nhiêu thời gian, mức lương trung bình sẽ ra sao…) Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là các đơn vị liên quan cần phải phối hợp, nghiên cứu những lỗ hổng và dự báo được sự phát triển. Vấn đề này cần được nhìn nhận là một quá trình hai chiều cần phải được thực hiện liên tục, chặt chẽ trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng nhân lực có chất lượng của các lĩnh vực ngày càng tăng. Nếu không đi theo hướng như vậy, sẽ rất dễ dẫn tới tình trạng đào tạo tràn lan, dư thừa và tất yếu sẽ gây nên tình trạng lãng phí nhân lực như nhiều quốc gia đang phải đối mặt.

Thông qua thảo luận, các chuyên gia cũng nhận định đặt trong bối cảnh hiện nay, các công ty chính là những đối tác không thể thiếu đối với các trường đại học, cao đẳng. Bởi thông qua đó, nhà trường có thể nắm bắt được nhu cầu, sự kỳ vọng cũng như dự đoán của họ về thị trường nhân lực trong tương lai… Cùng đó, việc xây dựng mối quan hệ giữa giảng viên các đơn vị giáo dục, đào tạo và doanh nghiệp là vấn đề hết sức quan trọng tuy nhiên vấn đề này cũng đòi hỏi sự thay đổi trong một thời gian lâu dài do tại Việt Nam, phần lớn các giảng viên chỉ quen với công việc giảng dạy thuần tuý, ít tham gia vào thực tế của các doanh nghiệp.